قانون یک سوم در عکاسی

نرگس امیری
پشتیبان سایت

16 بهمن 1404

زمان موردنیاز برای مطالعه: 12 دقیقه
قانون یک سوم در عکاسی
قانون یک سوم در عکاسی ابزار ساده‌ ای است که بدون نیاز به تکنیک‌ های پیچیده یا تجهیزات پیشرفته، کیفیت و جذابیت تصاویر شما را به شدت افزایش می‌ دهد. این قانون به شما کمک می‌ کند عکس‌ هایی ثبت کنید که هم از نظر ترکیب‌ بندی متعادل باشند و هم حس بصری قوی و تاثیرگذار داشته باشند

قانون یک سوم عکاسی در چیست؟

قانون یک سوم در عکاسی یکی از اصول پایه و بسیار کاربردی در ترکیب‌ بندی تصویر است که به‌ کمک آن می‌ توان عکس‌ هایی حرفه‌ ای‌ تر گرفت. طبق این قانون، کادر تصویر به 9 بخش مساوی تقسیم می‌ شود (با دو خط عمودی و دو خط افقی)، و سوژه‌ های مهم یا نقاط جذاب باید در امتداد این خطوط یا محل تقاطع آن‌ ها قرار بگیرند.

وقتی قانون یک سوم عکاسی را رعایت می‌ کنی، به‌ جای قرار دادن سوژه در وسط تصویر که ممکن است یکنواخت و کم‌ جنب‌ و جوش به‌ نظر برسد، چشم بیننده به‌ صورت طبیعی در عکس حرکت می‌ کند و تعادل بهتر بین عناصر برقرار می‌ شود. هدف اصلی این قانون این است که عکس‌ ها عمق، توازن و جذابیت بیشتری پیدا کنند و نگاه بیننده بیشتر در عکس بماند.

به‌عنوان مثال، در طبیعت یا پرتره اگر موضوع اصلی (مثلا چشم انسان، خط افق، یا شی مهم) را روی یکی از این خطوط یا در نقاط طلایی قرار دهید، عکس نه تنها زیباتر دیده می‌ شود، بلکه احساس حرکت و فضا سازی قوی‌ تری هم ایجاد می‌ شود و حتی میتوانید از آن تصویر برای چاپ عکس روی شاسی هم استفاده کنید.

عکاسی با قانون یک سوم

چرا از قانون یک سوم در عکاسی استفاده کنیم؟ 

استفاده از قانون یک سوم در عکاسی باعث می‌ شود عکس‌ ها جذاب‌ تر، متوازن‌ تر و حرفه‌ ای‌ تر دیده شوند و نگاه بیننده به‌ صورت طبیعی در تصویر حرکت کند. این قانون به شما کمک می‌ کند تا عکس‌ هایی با ترکیب‌ بندی اصولی و عمق بیشتر بگیرید.

ایجاد تعادل در تصویر

با قرار دادن سوژه‌ ها روی خطوط یا تقاطع‌ قانون یک سوم، تصویر از یکنواختی خارج شده و تعادل بصری ایجاد می‌ شود. چشم بیننده به‌ صورت طبیعی بین عناصر حرکت می‌ کند و عکس جذاب‌ تر و حرفه‌ ای‌ تر دیده می‌ شود.

جلب توجه به سوژه اصلی

وقتی سوژه کلیدی عکس را روی یکی از نقاط تقاطع قرار می‌ دهید، نگاه بیننده سریع‌ تر و راحت‌ تر به آن جذب می‌ شود. این تکنیک باعث می‌ شود موضوع اصلی تصویر برجسته شده و پیام عکس بهتر منتقل شود.

افزایش عمق و دینامیک تصویر

قرار دادن عناصر در امتداد خطوط و نقاط طلایی باعث می‌ شود عکس‌ ها عمق بیشتری پیدا کنند و حس حرکت یا جریان در تصویر ایجاد شود. به‌ خصوص در عکس‌ های طبیعت یا شهری، این تکنیک باعث پویایی و جذابیت بیشتر عکس می‌ شود. برای بهبود کیفیت عکس‌ ها، یادگیری اصول نورپردازی در عکاسی نیز بسیار موثر است.

ساده‌ سازی ترکیب‌ بندی

با رعایت قانون یک سوم عکاسی، دیگر لازم نیست ذهن خود را درگیر تصمیم‌ گیری‌ های پیچیده ترکیب‌بندی کنید. این قانون چارچوبی آماده برای قرار دادن سوژه‌ ها و پس‌ زمینه فراهم می‌ کند تا عکس‌ ها همواره متوازن و حرفه‌ ای باشند.

چه زمان‌هایی از قانون یک سوم در عکاسی استفاده کنیم؟

چه زمان‌هایی از قانون یک سوم در عکاسی استفاده کنیم؟

  • برای اینکه بتوانید به خوبی از قانون یک سوم در عکاسی استفاده کنید، باید ذهنیت خود را در مورد جلوه بصری تصویر تغییر دهید، بسیاری از عکاسان مبتدی تصور می کنند برای دیدن شدن سوژه باید آن را در مرکز تصویر قرار بدهند اما تجربه ثابت کرده است که استفاده از قانون یک سوم می تواند تاثیر گذاری سوژه را بیشتر کند.

  • استفاده از قانون یک سوم در سبک های مختلف عکاسی قابل استفاده و اجراست و تنها مختص یک حیطه عکاسی نمی باشد، از موقعیت های پرکاردبرد می توانیم به عکاسی پرتره، عکاسی طبیعت و مناظر، عکاسی شهری و معماری وحتی گرفتن عکس اکشن هم اشاره کنیم.

  • برای استفاده از این قانون باید حواستان به این باشد که در فضای خارج از نقاط طلایی قانون یک سوم سوژه مهمی از قلم نیفتد.

چه زمان‌ هایی از قانون یک سوم در عکاسی استفاده نکنیم؟

اگرچه که قانون یک سوم از قوانین بسیار کارآمد در عکاسی است اما همانطور که گقته شد مهمترین نکته در این قانون ای است که نباید بخاطر رعایت این قانون عناصر مهم تصویر را کنار بگذاریم تا قانون یک سوم همچنان رعایت شود. برای صحنه هایی که متقارن هستند استفاده از قانون یک سوم می تواند تاثیر مثبتی ایجاد نکند و تمرکز روی سوژه کمتر شود و زیبایی تصویر کم شود؛ همچنین برای تصاویر هنری و خلاقانه بهتر است از قانون یک سوم استفاده نشود و برای ایجاد حس متفاوت یا خلاقیت، عناصر را غیر متعارف قرار دهیم.

باید بدانیم که تنها رعایت این قانون معجزه نخواهد کرد و باید به نکات و مسائل دیگر مانند تنظیم فوکوس دوربین نیز توجه کنید، به این منظور می توانید مقاله راهنمای تنظیم فوکوس دوربین را مطالعه کنید.

تاثیر استفاده از قانون یک سوم در عکاسی بر خروجی عکس‌ها
  • استفاده از قانون یک سوم در عکاسی یکی از ساده‌ ترین و در عین حال موثرترین روش‌ ها برای گرفتن عکس‌ های جذاب و حرفه‌ ای است. وقتی این قانون را رعایت می‌ کنید، تصویر شما به صورت طبیعی متوازن می‌ شود و نگاه بیننده به راحتی در کادر حرکت می‌ کند. این باعث می‌ شود عکس‌ ها حس زندگی و عمق بیشتری داشته باشند و از یکنواختی و بی‌ روح بودن فاصله بگیرند.

  • یکی از مهم‌ ترین تاثیرات قانون یک سوم عکاسی این است که سوژه اصلی عکس برجسته‌ تر دیده می‌ شود. وقتی سوژه را روی خطوط یا نقاط تقاطع قرار می‌ دهید، توجه بیننده به صورت مستقیم به آن جلب می‌ شود و پیام عکس واضح‌ تر منتقل می‌ شود. این تکنیک باعث می‌ شود حتی عکس‌ های ساده هم حرفه‌ ای و جذاب به نظر برسند.

  • در عکاسی طبیعت و مناظر، استفاده از قانون یک سوم و نقاط طلایی به شما کمک می‌کند که عناصر پس‌ زمینه و پیش‌ زمینه را به تعادل برسانید. برای مثال، قرار دادن خط افق روی یکی از خطوط افقی قانون یک سوم باعث می‌ شود عکس هم از نظر عمق و هم از نظر ترکیب‌ بندی کامل باشد و بیننده حس واقعی‌ تری از فضا و محیط پیدا کند.

  • در عکس‌ های روزمره و عکاسی با گوشی هم رعایت قانون یک سوم باعث می‌ شود حتی بدون تجهیزات حرفه‌ ای، عکس‌ هایی با کیفیت و چشم‌ نواز ثبت کنید و پس از چاپ عکس پولاروید کیفیت و زیبایی عکس را مشاهده کنید. این قانون کمک می‌ کند که سوژه‌ ها به درستی در کادر قرار بگیرند و عکس‌ ها ترکیب‌ بندی منطقی و متعادل داشته باشند

  • استفاده از عکس با قانون یک سوم باعث ایجاد حس حرکت و جریان در تصویر می‌ شود. نگاه بیننده به صورت طبیعی بین سوژه‌ ها و عناصر تصویر جابجا می‌ شود و تصویر زنده و پویا به نظر می رسد. به همین دلیل، چه در پرتره، چه در مناظر طبیعی یا شهری، رعایت قانون یک سوم باعث می‌ شود خروجی عکس‌ ها حرفه‌ ای‌ تر، جذاب‌ تر و ماندگار تر باشند.

  • قانون یک سوم در عکاسی ابزار ساده‌ ای است که بدون نیاز به تکنیک‌ های پیچیده یا تجهیزات پیشرفته، کیفیت و جذابیت تصاویر شما را به شدت افزایش می‌ دهد. این قانون به شما کمک می‌ کند عکس‌ هایی ثبت کنید که هم از نظر ترکیب‌ بندی متعادل باشند و هم حس بصری قوی و تاثیرگذار داشته باشند، به‌ طوری که بیننده نه تنها عکس را نگاه می‌ کند، بلکه در آن غرق می‌ شود.

اشتباهات رایج و محدودیت‌های استفاده از قانون یک سوم در عکاسی

  1. قرار دادن سوژه بدون فکر روی خطوط

بعضی وقت‌ ها عکاس صرفا سوژه را روی خطوط قانون یک سوم قرار می‌دهد، اما ترکیب‌ بندی کلی عکس را در نظر نمی‌ گیرد. نتیجه این می‌شود که عکس از نظر بصری متوازن نیست و سوژه برجسته نمی‌ شود.

  1. نادیده گرفتن پس‌ زمینه و عناصر دیگر

رعایت قانون یک سوم و نقاط طلایی فقط برای سوژه کافی نیست، پس‌ زمینه و دیگر عناصر عکس هم باید هماهنگ باشند. اگر پس‌زمینه شلوغ یا نامتناسب باشد، حتی با قانون یک سوم هم عکس جذاب نمی‌ شود.

  1. استفاده بیش از حد و خشک از قانون یک سوم

بعضی عکاسان فکر می‌ کنند هر عکس باید حتما طبق قانون یک سوم باشد. در حالی که بعضی مواقع، شکستن قانون می‌ تواند خلاقیت و جذابیت عکس را افزایش دهد.

  1. تمرکز بیش از حد روی مرکز یا خطوط

وقتی همه چیز را فقط روی خطوط یا نقاط تقاطع قرار می‌ دهیم، عکس ممکن است مصنوعی و غیرطبیعی به نظر برسد. گاهی بهتر است با رعایت نسبی و هوشمندانه قانون، حس طبیعی تصویر حفظ شود.

  1. محدودیت در سبک‌ های خاص

در عکس‌ های متقارن، مینیمال، لوگو، پرچم یا سبک‌ های هنری، عکس با قانون یک سوم همیشه مناسب نیست و ممکن است ترکیب‌ بندی عکس را خراب کند.

  1. نادیده گرفتن عکس با موبایل

حتی در قانون یک سوم در عکاسی با گوشی هم بعضی عکاسان فکر می‌ کنند قانون فقط برای دوربین حرفه‌ ای است. در واقع رعایت آن روی گوشی هم می‌ تواند کیفیت و جذابیت عکس را به شدت افزایش دهد.

اشتباهات رایج و محدودیت‌های استفاده از قانون یک سوم در عکاسی

استفاده از قانون یک سوم در عکاسی در سبک‌ های مختلف

قانون یک سوم در عکاسی در همه سبک‌ ها می‌ تواند عکس‌ ها را جذاب‌ تر و حرفه‌ ای‌ تر کند. بسته به نوع عکاسی، روش استفاده از خطوط و نقاط طلایی متفاوت است و هر سبک قواعد خاص خودش را دارد. در ادامه چند سبک رایج عکاسی را بررسی می‌ کنیم و ایده‌ هایی برای استفاده عملی از قانون یک سوم ارائه می‌ دهیم.

در عکاسی پرتره

در عکاسی پرتره، چشم یا صورت سوژه را معمولا روی یکی از نقاط تقاطع قانون یک سوم قرار دهید. این کار باعث می‌شود نگاه بیننده مستقیم به سوژه جذب شود و عکس حرفه‌ ای و طبیعی‌ تر به نظر برسد. حتی در پرتره‌ های تمام قد می‌ توان بدن را در امتداد خطوط عمودی قرار داد تا تعادل ایجاد شود. اگر می‌خواهید مشکل خود در پرتره‌ ها را بهتر بشناسید، می‌توانید مقاله چرا خوش عکس نیستم؟ را مطالعه کنید.

عکاسی خیابانی 

در عکاسی خیابانی، استفاده از قانون یک سوم و نقاط طلایی کمک می‌ کند که سوژه‌ های انسانی یا عناصر شهری در کادر برجسته شوند و حس حرکت و داستان‌گویی به عکس اضافه شود. برای مثال، فردی که در حال عبور از خیابان است، روی یک خط عمودی قرار گیرد تا فضای اطراف و حرکت او به چشم بیاید.

عکاسی منظره و طبیعت

در عکس‌های منظره و طبیعت، خط افق را روی یکی از خطوط افقی قانون یک سوم قرار دهید. عناصر دیگر مثل درختان، کوه‌ها یا رودخانه را نیز می‌توان روی خطوط عمودی قرار داد. این کار باعث می‌ شود عمق و حس واقعی فضا بهتر منتقل شود و عکس چشم‌ نوازتر شود.

عکاسی معماری

در عکاسی معماری، ساختمان‌ ها، پل‌ ها یا خیابان‌ ها را می‌ توان در امتداد خطوط و نقاط تقاطع قرار داد تا تعادل و تقارن حفظ شود. حتی در عکس‌ های شهری، استفاده از عکس با قانون یک سوم باعث می‌ شود چشم بیننده راحت‌ تر در تصویر حرکت کند.

عکاسی ورزشی و اکشن

برای عکس‌ های ورزشی و اکشن، قرار دادن سوژه در امتداد خطوط یا نقاط طلایی کمک می‌ کند که حس حرکت و پویایی تصویر بهتر دیده شود. سوژه می‌ تواند در سمت چپ یا راست کادر باشد تا فضای خالی جهت حرکت به چشم بیاید.

عکاسی خیالی و هنری

در سبک‌ های هنری یا خلاقانه، می‌ توان از قانون یک سوم در عکاسی با گوشی یا دوربین برای ایجاد حس حرکت و فضاسازی استفاده کرد، اما گاهی با شکستن قانون هم می‌ توان تصاویر خلاقانه و متفاوتی خلق کرد.

رعایت کردن این قوانین باعث می شود پس از چاپ عکس نیز از چشم نواز بودن تصاویر خود لذت ببرید و با به کار گیری یک قانون ساده و کاربردی، تغییر زیادی در بهبود تصاویر خود ایجاد کنید.

بنابراین قانون یک سوم عکاسی چگونه است؟

قانون یک سوم در عکاسی یک روش ساده اما بسیار موثر برای ترکیب‌ بندی تصاویر است. اساس آن تقسیم کادر عکس به 9 بخش مساوی با دو خط افقی و دو خط عمودی است. سوژه‌ ها یا نقاط جذاب تصویر بهتر است روی این خطوط یا در محل تقاطع آن‌ ها قرار بگیرند تا عکس متوازن و چشم‌ نواز شود.

استفاده از این قانون باعث می‌ شود نگاه بیننده به‌ صورت طبیعی در تصویر حرکت کند و سوژه اصلی برجسته شود. چه در عکاسی پرتره، چه در مناظر طبیعی، خیابانی یا معماری، رعایت قانون یک سوم و نقاط طلایی باعث ایجاد عمق، تعادل و حس حرکت در عکس می‌ شود.

حتی در عکس‌ های روزمره و عکاسی با گوشی هم این قانون کاربرد دارد و می‌ تواند بدون نیاز به تجهیزات حرفه‌ ای، کیفیت و جذابیت تصویر را بالا ببرد. به‌طور خلاصه، وقتی از عکس با قانون یک سوم استفاده می‌ کنید، عکس‌ ها حرفه‌ ای‌ تر، جذاب‌ تر و ماندگار تر خواهند بود و بیننده حس طبیعی و واقعی‌ تری از صحنه دریافت می‌ کند.

در نهایت پس از ثبت تصاویر مورد نظر و مناسب برای استفاده از قانون یک سوم در عکاسی می توانید با بهترین دوربین چاپ سریع، تصاویر خود را چاپ کنید و تا مدت طولانی از داشتن آن تصویر لذت ببرید.

سوالات متداول

  1.  آیا قانون یک سوم در همه ژانر های عکاسی کاربرد دارد؟

خیر. در عکاسی معماری، مینیمال یا پرتره‌ های رسمی گاهی ترکیب‌ بندی مرکزی یا تقارن قوی تاثیرگذارتر از قانون یک سوم است.

  1. تفاوت استفاده از قانون یک سوم در عکاسی و فیلم‌ برداری چیست؟

در عکاسی یک قاب ثابت داریم، اما در ویدئو حرکت سوژه و کادر باید طوری تنظیم شود که تعادل بصری در طول زمان حفظ شود.

  1.  در چه شرایطی شکستن قانون یک سوم نتیجه بهتری می‌ دهد؟

وقتی هدف ایجاد حس تقارن، تنهایی، قدرت یا تاکید مرکزی باشد، ترکیب‌ بندی وسط‌ چین می‌ تواند تاثیر عاطفی قوی‌ تری ایجاد کند.

  1. آیا باید همیشه سوژه را دقیقا روی نقاط تقاطع قرار داد؟

نه؛ قرارگیری نزدیک به خطوط یا تقاطع‌ ها هم کافی است، مهم ایجاد تعادل و هدایت چشم مخاطب است نه دقت میلی‌ متری.

  1.  قانون یک سوم در عکاسی موبایل هم همان کاربرد را دارد؟

بله، بسیاری از گوشی‌ ها گرید یک‌ سوم دارند، اما به دلیل لنز واید موبایل باید به اعوجاج لبه‌ های کادر هم توجه کرد.

دیدگاه شما